Dlaczego podczas dnia Świętej Łucji Szwedzi zajadają się lussekatter…?

Już w tym tygodniu w Szwecji kolejna okazja do świętowania (att fira)! To właśnie o świcie 13 grudnia każdego roku nieco zaspane (yrvaken) pochody św Łucji (Sankta Lucia) rozświetlają płomieniami świec ulice szwedzkich miast. Orszakowi (Luciatåget) ubranych na biało dziewcząt (tärnor) i chłopców (stjärngossar) przewodzi Łucja,  również w białej sukni i koronie ze świec ( en luciakrona,  en ljuskrona) na głowie. Wszyscy śpiewają tradycyjną włoską piosenkę Sankta Lucia,

 

Sankta Lucia, ljusklara hägring, sprid i vår vinternatt glans av din fägring.
Drömmar med vingesus under oss sia,tänd dina vita ljus, Sankta Lucia.

 

 częstując grzanym winem (en glögg), kawą (ett kaffe) i szafranowymi bułeczkami (lussekatter). Święto św Łucji jest niezwykle lubianą w Szwecji tradycją, obchodzoną chętnie w instytucjach państwowych, szkołach i przedszkolach. Również wiele kościołów organizuje z tej okazji specjalne koncerty. Nawet telewizja śniadaniowa (en morgon-tv)  nie może się obejść bez swojego orszaku. Co roku urządzane są też wybory najpiękniejszej Łucji.

 

I chociaż święto to jest chyba jednym z najbardziej medialnych w Szwecji to pewnie nie każdy Szwed zdaje sobie sprawę z tego jakie ciężkie życie miała za sobą patronka ich ulubionego święta.

 

Kult świętej Łucji przywędrował do Szwecji aż z Włoch.  Tam właśnie za czasów cesarza Dioklecjana żyła Łucja, wtedy jeszcze nie święta. Pochodziła ona  z bogatej rzymskiej rodziny z Syrakuz. Po wczesnej śmierci ojca była wychowywana przez matkę, która niestety ciężko zachorowała. Łucja wyruszyła więc  na pielgrzymkę i modląc się do świętej Agaty, wyprosiła uzdrowienie  chorej matki.  W zamian za to Łucja złożyła śluby czystości (ett kyskhetslöfte). W kilka lat później, kiedy matka zaaranżowała małżeństwo córki z młodzieńcem tego samego stanu, ta odmówiła, zasłaniając się właśnie ślubami czystości.  Odtrącony zalotnik (en friare) poczuł się urażony (kränkt) i zemścił się, donosząc (ange) władzom, że dziewczyna jest chrześcijanką. A to w tych czasach nikomu nie mogło wyjść na dobre. Aresztowana i długo torturowana Łucja  konsekwentnie odmawiała porzucenia swej wiary.  W związku z tym, mocą wyroku miała zostać zamknięta w domu publicznym (ett glädjehus) i zmuszona do prostytucji. Wtedy Łucja niewiele myśląc, wydłubała (riva ut) sobie oczy, by się oszpecić i jednocześnie móc utrzymać śluby czystości.  Ostatecznie, do końca pozostając wierna swojej wierze, została ścięta.

 

Bardziej romantyczna wersja jej męczeńskiej śmierci mówi o tym, że Łucja wybrana została przez swojego zalotnika głównie ze względu na swoje wyjątkowe piękne oczy. Dziewczyna chcąc go zniechęcić do ożenku wydłubała je sobie skutecznie się przy tym oszpecając. Zazdrosny i porywczy zalotnik nie pozostawił tej sprawy bez odwetu i postanowił, że skoro on sam nie będzie jej mógł mieć za żonę to żaden inny również nie i przebił ją mieczem.

 

Niektórzy mówią też, że dwie rodzynki umieszczone na wierzchu starannie zawiniętych szafranowych, drożdżowych bułeczek (lussekatter) upamiętniają właśnie przepiękne oczy świętej Łucji.


Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

Powiadom o
avatar
wpDiscuz