Ehhh, te końcówki!

To chyba jedna z największych zmór każdego, kto uczy się języka. Nawet szwedzkiego!

 

Te wszystkie  – or, -ar, -er  z liczby mnogiej, -ar, -er z czasu teraźniejszego, – de, -t z czasów przeszłych, że nie wspomnę już o końcówkach imiesłowów czy przymiotników. Po pewnym czasie wszystko w naszej głowie zaczyna się już powoli mieszać :).

 

Jest jednak taka jedna końcówka, która spodoba Wam się na pewno! Mam tu na myśli pochodzącą z łaciny końcówkę -is.  A dlaczego właśnie ona jest niby taka fajna? Bo jak się uprzecie, to możecie jej używać do prawie wszystkiego :).

 

Występuje  głównie w języku mówionym, potocznym i ma na celu wprowadzenie bardziej swojskiego, przyjaznego charakteru wypowiedzi. Jest jednak na tyle popularna, że z pewnością widzieliście ją już nie raz, również w Waszych podręcznikach lub książkach, które czytacie. Dagis, loppis, kändis, grattis, bästis  – o tym właśnie mówię!

 

To co charakterystyczne dla słów z –is to fakt, że są one  wcześniej dodatkowo skracane.

 

I tak dagis, oznaczający przedszkole, to nic innego jak daghem a loppis , czyli niezwykle lubiany w całej Szwecji pchli targ to loppmarknad. Kändis, czyli celebryta, znana osoba to känd person a grattis, czyli gratulacje pochodzą  od gratulera. Ciekawym przypadkiem jest bästis, który ukrywa w swoim znaczeniu aż dwa –is. Bästis, czyli najlepszy kumpel to bästa kompis, a kompis to znów skrót och kompanjon.   Proste, prawda?

 

Jak sami widzicie końcówka –is jest niezwykle produktywna.  Może być użyta przy rzeczowniku:  vaktis- vaktmästare ( dozorca), skådis- skådespelare (aktor), hemlis- hemlighet (tajemnica), mellis- mellanmål (przekąska).

Świetnie sprawdza się z przymiotnikiem:  fegis – feg (tchórzliwy), flintis- flintskallig ( łysy), skummis- skum (podejrzany), fräckis- fräck (bezczelny). Tutaj warto zauważyć, że po dodaniu końcówki -is do przymiotnika, powstaje nam kolejny rzeczownik. Tak więc fegis to nikt inny tylko tchórz, flintis to łysielec, skummis– podejrzany typ a fräckis to bezczelna osoba.

 

 Końcówka -is odnajduje się również z czasownikiem: fuskis- fuska (oszukiwać), skakis- skaka (trząść się), klämmis – klämma (ściskać, wyciskać). Tutaj również forma z -is staje się rzeczownikiem: fuskis to oszust, skakis to ktoś zdenerwowany, a klämmis to taka przekąska dla małych dzieci, którą można wycisnąć z tubki.

 

No dobra, ale przecież to wszystko już w języku jest i ma swoją końcówkę. Czy warto więc zaprzątać sobie tym głowę, skoro to głównie mowa potoczna? Oczywiście, że tak! Bo social media, bez których teraz ani rusz, pełne są końcówki -is, chociażby w avis- avundsjuk (zazdrosny), favvis- favorit ( ulubiony), bakis – bakfull (na kacu), smilis- smilgubbe ( :)), poppis- populär (popularny).

 

Tak więc idźcie i używajcie!


Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

Powiadom o
avatar
wpDiscuz